Prawoślaz lekarski Althaea officinalis to bylina naturalnie występująca w obszarze basenu Morza Śródziemnego. Roślina ta osiąga wysokość powyżej 1 m i cała pokryta jest charakterystycznymi, miękkimi włoskami o szarosrebrzystej barwie. Duże kwiaty umieszczone są na szczycie łodygi i mają barwę najczęściej białą lub różową. Prawoślaz wykorzystywany do celów leczniczych pochodzi z upraw. Głównym składnikiem korzenia prawoślazu jest śluz o charakterze kwaśnym, złożony z polisacharydów zawierających m.in. glukozę, laktozę i kwas galakturonowy.
W medycynie naturalnej najczęściej wykorzystywany jest korzeń prawoślazu, zbierany latem i wczesną jesienią. Suszy się go w temperaturze nie wyższej niż ok. 40⁰C, aby zapobiec rozkładowi związków czynnych.
Zastosowanie prawoślazu lekarskiego
W tradycyjnej medycynie ludowej prawoślaz był stosowany pomocniczo przy:
- podwyższonym stężeniu lipidów,
- stanach zapalnych jamy ustnej i nosa,
- agregacji płytek krwi,
- zapaleniu pęcherza,
- zapaleniu spojówek,
- drażniącym kaszlu,
- niegojących się ranach.
Badania laboratoryjne potwierdziły również, że ekstrakt z liści prawoślazu wykazuje istotne działanie antybakteryjne wobec bakterii Gram-dodatnich. Wpływa też korzystnie na gojenie ran, przyspiesza ziarninowanie i działa przeciwzapalnie.
Prawoślaz, najbardziej znany w postaci syropu prawoślazowego, można stosować doustnie również jako przygotowany na świeżo odwar. W tym celu 3-4 g surowca namacza się przez kilka godzin w szklance chłodnej, przegotowanej wody. Następnie surowiec zagotowuje się (w tej samej wodzie), pozostawia do ostygnięcia i po przesączeniu wypija.
Odwar z prawoślazu:
- zwalcza infekcje górnych dróg oddechowych, przebiegające szczególnie z suchym kaszlem;
- łagodzi podrażnienia gardła;
- nawilża śluzówki górnych dróg oddechowych;
- działa osłaniająco przy stanach zapalnych śluzówki przewodu pokarmowego;
- łagodzi stany zapalne i podrażnienia skóry (zewnętrznie).
Działanie prawoślazu lekarskiego
Stosowanie tej rośliny ma działanie wielokierunkowe, a zwłaszcza:
- osłaniające,
- zmiękczające,
- antybakteryjne (aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich),
- przeciwutleniające (największą moc mają rośliny o białych kwiatach),
- upłynniające zalegającą wydzielinę,
- ułatwiające ruch nabłonka rzęskowego,
- ułatwiające odkrztuszanie,
- powlekające błony śluzowe,
- osłaniające przed działaniem czynników zewnętrznych,
- zmniejszające drażnienie receptorów kaszlowych,
- zmniejszające częstotliwość odruchu kaszlowego,
- zmniejszające suchość w jamie ustnej.
Prawoślaz – działania niepożądane
Możliwy jest efekt przeczyszczający po zastosowaniu większej niż zalecana dawki syropu prawoślazowego. Syrop może opóźniać wchłanianie niektórych leków – zalecany jest godzinny odstęp w stosowaniu innych preparatów. Długotrwałe stosowanie produktów zawierających prawoślaz może prowadzić również do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, a w konsekwencji do niedoborów soli mineralnych i witamin.
Syropu prawoślazowego nie należy stosować:
- dłużej niż tydzień,
- u dzieci poniżej 3. roku życia,
- w astmie oskrzelowej,
- u diabetyków (ze względu na ilość zawartego w syropie cukru).
Stosowanie prawoślazu u kobiet w ciąży i karmiących jest możliwe po konsultacji z lekarzem.
Komentarze